Cơn bão và người già

Có vẻ như chỉ khi bão tới, ta mới nhận ra nhiều thứ hỏng hóc hơn ta tưởng.

Những cánh cửa lâu ngày không ai sửa, mái ngói mục đã tróc từ năm nào, bờ rào gãy xiêu vẹo mà ngày thường chẳng mấy ai để ý.

Trước cơn bão

Lần gần nhất phải di tản đón bão, tôi nhớ là năm tôi cấp 2. Bọn trẻ con trong xã tôi lại háo hức như được trẩy hội. Tôi nhớ năm đó, chúng tôi trú bão trên đồn biên phòng như buổi tụ tập lớn, vừa chơi, vừa ăn, vừa đợi gió mưa đi qua. Cái sự dữ dội ngoài kia khi ấy chỉ làm chúng tôi thêm tò mò, như một sự kiện hiếm có trong năm.

Hơn 15 năm sau, bây giờ tôi đang đón bãi Kajiki ở quê, cũng lớn không kém năm đó, nhưng cảm giác không còn giống xưa.

Trước bão, trời im lìm đến kỳ lạ. Ngoài biển, mây đen cuồn cuộn, sóng cao nhưng nén lại, như nín thở chờ một tiếng gào. Trong xóm, loa phát thanh liên tục nhắc nhở di tản và mức độ nguy hiểm của cơn bão. Nhưng phần lớn vẫn ở lại, bởi mái nhà dù cũ nát thế nào, người ta vẫn chẳng muốn rời xa. Có lẽ đi qua quá nhiều cơn bão, con người ta đã quen với suy nghĩ: “Rồi cũng sẽ ổn như mọi năm.”

Trong khoảng lặng ấy, tôi nhận ra một thứ còn im lìm hơn cả bầu trời: Sự neo đơn của những mái nhà chỉ còn ông bà già ở lại.

Người trẻ đã đi xa, một năm nhiều lắm mới về đôi lần. Làng quê giờ là dáng hình của những người già, cặm cụi loay hoay với mái ngói mục, với cánh cửa long bản lề, với cái bóng của chính mình.

Trong cơn bão, trẻ con vẫn ríu rít, coi đây như dịp nghỉ học, gặp gỡ, nô đùa. Người lớn thì lo cái nóc nhà, cái chuồng gà, con thuyền neo ngoài bến. Trước khi bão thật ập đến, tôi nghĩ cơn bão trong lòng họ đã nổi lên theo từng tiếng loa, từng bản tin qua radio như dội thẳng vào nỗi bất an.

Neo thuyền

Nhưng cũng những lúc đấy, ta mới thấy sức mạnh của tình làng nghĩa xóm.

Những người già được dìu lên vùng an toàn, có chú bộ đội thay nhau chăm sóc. Trong đêm bão, người ta chia nhau tấm chăn, hộp sữa, cùng chờ gió tan. Ở quê, có thể ngày thường chẳng mấy ai hỏi thăm nhau, nhưng khi bão về, người ta bỗng để ý hơn đến những mái nhà xung quanh, để dìu dắt nhau qua một mùa giông gió.

Miền Trung nhiều nắng, nhiều gió, và nhiều bão.

Có lẽ cũng vì quá nhiều gian khó, mà lần nào họ cũng lại xuất hiện để nương tựa vào nhau.

Trong mùa giông bão, không gia đình nào còn là một ngôi nhà riêng lẻ nữa, mà thành một phần của cả làng, cả xã.

Nhìn ông bà ngoại tôi lặng lẽ trong căn nhà cũ, tôi thấy lòng mình nghẹn lại. Vừa thương ông bà, nhưng cũng thấy an tâm vì vẫn còn sức mạnh cộng đồng láng giềng che chở và nâng đỡ. Sau khi giúp ông bà gia cố lại cửa nẻo, đưa ông bà di tản lên vùng cao hơn, trước khi ra khỏi nhà, tôi nói con bé em họ trong nhà, "Ra thắp cho cậu nén hương, mong cậu phù hộ cho ông bà và mái nhà này bình an qua giông bão." Nói xong, tôi chợt nghẹn lại.

Nhưng mà, cơn bão nào rồi cũng tan.

Người ta sẽ lại ra dọn dẹp, nhặt nhạnh từng mảnh ngói, dựng lại từng cánh cửa, gom góp những gì còn lại sau giông gió. Mái nhà có bay mất thì rồi cũng lợp lại được, miễn sao con người còn đủ đầy bên nhau.

Tôi cũng mong điều tương tự với những cơn bão lòng, cũng mong bạn có một cánh tay để nâng đỡ và sẻ chia, dìu dắt bạn đi qua những ngày tháng đó. Rồi nắng sẽ lại lên, chỉ cần ta còn có nhau để đỡ nhau đứng dậy.

Thương mến,

Rachel